Tổng quan
Ý chính của quẻ
Quẻ Thuần Cấn gợi một hoàn cảnh trong đó biết dừng đúng chỗ đem lại sự yên tĩnh. Đây là bản diễn ý hiện đại để hỗ trợ quan sát tình thế, không phải lời dự đoán cố định.
Diễn ý quái từ
Điều cần quan sát
Trọng tâm của Thuần Cấn là biết dừng đúng chỗ đem lại sự yên tĩnh. Điều có lợi là nhận đúng thời, đúng vị trí và điều chỉnh hành động theo hoàn cảnh thực tế.
Tượng: Núi ở trên Núi: hình tượng nhắc người xem kết hợp phẩm chất “dừng lại, giới hạn” với “dừng lại, giới hạn”.
Sáu vị trí · đọc từ dưới lên
Diễn ý các hào
Đây là lúc khởi đầu: quan sát nền móng trước khi tăng tốc.
Trong chủ đề “biết dừng đúng chỗ đem lại sự yên tĩnh”, hào 1 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ hai nhấn mạnh sự đúng mực, hợp tác và khả năng đáp ứng.
Trong chủ đề “biết dừng đúng chỗ đem lại sự yên tĩnh”, hào 2 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ ba nằm ở ngưỡng chuyển: cần kiểm tra động cơ và rủi ro.
Trong chủ đề “biết dừng đúng chỗ đem lại sự yên tĩnh”, hào 3 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ tư đã bước sang phạm vi bên ngoài: tiến gần trách nhiệm lớn hơn.
Trong chủ đề “biết dừng đúng chỗ đem lại sự yên tĩnh”, hào 4 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Vị trí thứ năm nói về năng lực dẫn dắt và giữ trung tâm.
Trong chủ đề “biết dừng đúng chỗ đem lại sự yên tĩnh”, hào 5 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Vị trí trên cùng báo hiệu trạng thái đã đi tới cực điểm và sắp đổi.
Trong chủ đề “biết dừng đúng chỗ đem lại sự yên tĩnh”, hào 6 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Hệ từ truyện liên quan
Kinh Dịch dẫn gì về quẻ này
Dịch không nghĩ, không làm, lặng yên chẳng động, mà cảm ứng thì thông suốt mọi lẽ. Quẻ Cấn gợi sự tĩnh có ý thức ấy: dừng đúng chỗ không phải tê liệt, mà là để lòng trong mà thấu.
Hệ từ Thượng truyện · chương 10
- 繫辭上 — Xi Ci I (Hệ từ Thượng truyện)Văn bản cổ, Chinese Text Project, Cổ đại; bản số hóa hiện hành
- 繫辭下 — Xi Ci II (Hệ từ Hạ truyện)Văn bản cổ, Chinese Text Project, Cổ đại; bản số hóa hiện hành