Tổng quan
Ý chính của quẻ
Quẻ Trạch Thủy Khốn gợi một hoàn cảnh trong đó nguồn nước cạn khiến lời nói khó được tin. Đây là bản diễn ý hiện đại để hỗ trợ quan sát tình thế, không phải lời dự đoán cố định.
Diễn ý quái từ
Điều cần quan sát
Trọng tâm của Trạch Thủy Khốn là nguồn nước cạn khiến lời nói khó được tin. Điều có lợi là nhận đúng thời, đúng vị trí và điều chỉnh hành động theo hoàn cảnh thực tế.
Tượng: Đầm, hồ ở trên Nước: hình tượng nhắc người xem kết hợp phẩm chất “vui vẻ, trao đổi” với “hiểm trở, chiều sâu”.
Sáu vị trí · đọc từ dưới lên
Diễn ý các hào
Đây là lúc khởi đầu: quan sát nền móng trước khi tăng tốc.
Trong chủ đề “nguồn nước cạn khiến lời nói khó được tin”, hào 1 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ hai nhấn mạnh sự đúng mực, hợp tác và khả năng đáp ứng.
Trong chủ đề “nguồn nước cạn khiến lời nói khó được tin”, hào 2 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ ba nằm ở ngưỡng chuyển: cần kiểm tra động cơ và rủi ro.
Trong chủ đề “nguồn nước cạn khiến lời nói khó được tin”, hào 3 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ tư đã bước sang phạm vi bên ngoài: tiến gần trách nhiệm lớn hơn.
Trong chủ đề “nguồn nước cạn khiến lời nói khó được tin”, hào 4 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Vị trí thứ năm nói về năng lực dẫn dắt và giữ trung tâm.
Trong chủ đề “nguồn nước cạn khiến lời nói khó được tin”, hào 5 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Vị trí trên cùng báo hiệu trạng thái đã đi tới cực điểm và sắp đổi.
Trong chủ đề “nguồn nước cạn khiến lời nói khó được tin”, hào 6 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Hệ từ truyện liên quan
Kinh Dịch dẫn gì về quẻ này
Hệ từ dẫn lời hào của quẻ Khốn: kẹt giữa đá, dựa vào gai, về nhà không thấy vợ — hung. Hệ từ giảng: dựa sai chỗ, cố sức vào chỗ không phải của mình thì danh nhục, thân nguy.
Hệ từ Hạ truyện · chương 5
Hệ từ xếp Khốn là chỗ phân biệt đức: nguy nan lộ rõ ai thật ai giả. Quẻ Khốn nhắc giữ chí khi cạn lực, lấy hành động hơn lời than.
Hệ từ Hạ truyện · chương 7
Khốn là chỗ cùng mà vẫn thông: nước cạn tới đáy thì mạch khác trồi lên. Hệ từ nhắc sự kiệt quệ có thể là cửa ngõ của lối ra, miễn là lòng không gãy.
Hệ từ Hạ truyện · chương 7
- 繫辭上 — Xi Ci I (Hệ từ Thượng truyện)Văn bản cổ, Chinese Text Project, Cổ đại; bản số hóa hiện hành
- 繫辭下 — Xi Ci II (Hệ từ Hạ truyện)Văn bản cổ, Chinese Text Project, Cổ đại; bản số hóa hiện hành